توضیح: کلیه اعداد و ارقام و نمودارها در این نوشته بر اساس اطلاعات منتشر شده از سوی شورای عالی انفورماتیک است.
یکی از زمینههایی که شورای عالی انفورماتیک بر اساس آنان شرکتهای فعال در حوزه فناوری اطلاعات را رتبه بندی میکند “تولید و پشتیبانی نرمافزارهای سفارش مشتری” است. رتبه بندی شورای عالی انفورماتیک بر اساس نمرهای میان یک تا هفت است که بالاترین رتبه یعنی یک در اختیار تنها 15 شرکت میباشد. شرکتهایی که در این زمینه رتبه یک دارند میتوانند قراردادهای با حداکثر مبلغ قرارداد نامحدود منعقد کنند. سعی دارم در چند یادداشت شرکتهای بزرگ تولیدکننده نرمافزار در ایران را مورد بررسی قرار دهم. در اولین بخش از این مجموعه یادداشتها بعضی اطلاعات موجود درباره این شرکتها را در نمودارهایی مورد بررسی قرار داده و در بخشهای بعدی به صورت تفضیلی درموردشان خواهم نوشت.
نوع شرکت
نمودار 1 نشان میدهد که اغلب شرکتهای مهم تولیدکننده نرمافزار در ایران سهامی خاص هستند. به نظر میرسد نوع فعالیت تجاری “مسئولیت محدود” بیشتر مناسب شرکتهایی کوچک و متوسط باشد.
سال تأسیس
نمودار زیر 15 شرکت رتبه یک در تولید و پشتیبانی نرمافزارهای سفارش مشتری را از نظر دههای که در آن تأسیس شدهاند نشان میدهد. همانطور که میبینید نیمی از شرکتها در دهه 70 تأسیس شدهاند. شرکتهای دهههای قبل از 70 عمدتا در زمینههای دیگری غیراز تولید نرمافزار شروع بکار کردهاند و بعدا دامنه کار خود را به تولید نرمافزارهای سفارشی گسترش دادهاند. وجود یک شرکت دهه هشتادی (پژوهش و توسعه ناجی وابسته به بنیاد تعاون ناجا) در میان 15 شرکت برتر تولیدکننده نرمافزار در ایران بسیار جالب است.
مرکز فعالیت
نمودار 3 نشان میدهد محل تأسیس و مرکز فعالیت اغلب شرکتهای بزرگ تولید نرمافزار ایران در تهران است و تنها دو شرکت در خارج از تهران (اصفهان و شیراز) میباشند. در واقع این نمودار نشاندهنده این است که فرصتهای اقتصادی در تهران به مراتب بیشتر از شهرستانهاست.
سهامداران و کارمندان
نمودار بعدی تعداد سهامداران و کارمندان شرکتها را نشان میدهد. با توجه به نمودار 1 که در آن فعالیت تجاری به صورت سهامی خاص بیشترین تعداد را داشت، دلیل تفاوت معنادار برای دستههای سهامداران مشخص میشود. در واقع اغلب شرکتها 5 سهامدار اصلی دارند و دو شرکت که تعداد سهامداران آنان در ردههای بعدی قرار گرفته همان دو شرکت سهامی عام هستند.
مدرک تحصیلی کارکنان
آخرین نمودار این یادداشت به بررسی مدرک تحصیلی کارکنان شرکتها میپردازد. همانطور که مشاهده میشود بیشترین سهم در نمودار مدرک تحصیلی نیروی فنی مربوط به افراد دارای مدرک لیسانس است. این موضوع البته در چند سال آینده به احتمال زیاد بسیار تغییر خواهد کرد. همچنین نمودار نشان میدهد که تنها چند شرکت از کارکنانی با مدرک دکترا بهره میگیرند و مدرک فوق لیسانس در بین مدیران هنوز متداولتر است. بیشتر بودن دارندگان مدرک دیپلم نسبت به فوق دیپلمها هم نکته جالبی است.
در یادداشتهای بعدی میزان ارتباط رشته تحصیلی و زمینه کاری کارکنان شرکتها، جنسیت کارکنان، نوع دانشگاه آنان و چند پارامتر دیگر به همراه معرفی مختصر شرکتها را خواهیم داشت.
