برای انجام کارهای تیمی روی پروژه‌های شرکت دنبال یک نرم افزار مناسب می‌گشتیم. یکی از گزینه‌های خوبی که الان می‌توانم برای این کار پیشنهاد کنم Microsoft Office Groove است. به کمک این نرم‌افزار می‌توانید Workspace های جداگانه برای پروژه‌هایتان ایجاد کنید و افراد مختلف روی شبکه را به آن‌ها دعوت کنید. چت کنید، فایل به اشتراک بگذارید، تقویم کاری مشترک داشته باشید، بحث و گفتگو کنید، یادداشت‌هایتان را ذخیره کنید و … اگر هم نیاز داشتید می‌توانید ابزارهای مورد نیاز خودتان را بنویسید و به آن اضافه کنید. همچنین قابلیت‌های خوبی در زمینه ارتباط با دیگر نرم‌افزارهای خانواده آفیس در نظر گرفته شده، به همین این‌ها اضافه کنید که کار کردن در حالت آفلاین هم ممکن است. اگر در شرکت یا سازمانتان نیاز به برنامه‌ای برای کنترل پروژه‌ها به صورت دینامیک دارید Groove یکی از پیشنهادهاست.

قبلا درباره نرم‌افزار فوق‌العاده OneNote نوشته بودم. اگر هنوز از IE استفاده می‌کنید که مشکلی نیست، مایکروسافت به مرورگر خودش یک دکمه اضافه می‌کند تا هر وقت خواستید یک صفحه وب را به OneNote بفرستید با یک کلیک کار انجام شود. اما اگر از IE گذر کردید و به فایرفاکس ایمان آورده‌اید می‌توانید از این افزونه برای ارسال محتوا از فایرفاکس به OneNote استفاده کنید.کافی است پس از نصب به بخش تنظیمات افزونه بروید و آدرس فایل اجرایی OneNote را بدهید.

در ضمن در صورتی که مایل بودید می‌توانید از این برنامه استفاده کنید تا گزینه Sent To OneNote 2007 به ویندوز اکسپلورر شما اضافه شود تا بتوانید در هر زمان هر فایلی را از ویندوز به OneNote بفرستید. در آخر هم سری بزنید به وب‌سایت خوب OneNote PowerToys که برنامه‌های جالبی در رابطه با OneNote می‌توان در آن پیدا کرد.

توضیح: کلیه اعداد و ارقام و نمودارها در این نوشته بر اساس اطلاعات منتشر شده از سوی شورای عالی انفورماتیک است.

یکی از زمینه‌هایی که شورای عالی انفورماتیک بر اساس آنان شرکت‌های فعال در حوزه فناوری اطلاعات را رتبه بندی می‌کند “تولید و پشتیبانی نرم‌افزارهای سفارش مشتری” است. رتبه بندی شورای عالی انفورماتیک بر اساس نمر‌ه‌ای میان یک تا هفت است که بالاترین رتبه یعنی یک در اختیار تنها 15 شرکت می‌باشد. شرکت‌هایی که در این زمینه رتبه یک دارند می‌توانند قراردادهای با حداکثر مبلغ قرارداد نامحدود منعقد کنند. سعی دارم در چند یادداشت شرکت‌های بزرگ تولیدکننده نرم‌افزار در ایران را مورد بررسی قرار دهم. در اولین بخش از این مجموعه یادداشت‌ها بعضی اطلاعات موجود درباره این شرکت‌ها را در نمودارهایی مورد بررسی قرار داده و در بخش‌های بعدی به صورت تفضیلی درموردشان خواهم نوشت.

نوع شرکت

نمودار 1 نشان می‌دهد که اغلب شرکت‌های مهم تولیدکننده نرم‌افزار در ایران سهامی خاص هستند. به نظر می‌رسد نوع فعالیت تجاری “مسئولیت محدود” بیشتر مناسب شرکت‌هایی کوچک و متوسط باشد.

سال تأسیس

نمودار زیر 15 شرکت رتبه یک در تولید و پشتیبانی نرم‌افزارهای سفارش مشتری را از نظر دهه‌ای که در آن تأسیس شده‌اند نشان می‌دهد. همان‌طور که می‌بینید نیمی از شرکت‌ها در دهه 70 تأسیس شده‌اند. شرکت‌های دهه‌های قبل از 70 عمدتا در زمینه‌های دیگری غیراز تولید نرم‌افزار شروع بکار کرده‌اند و بعدا دامنه کار خود را به تولید نرم‌افزارهای سفارشی گسترش داده‌اند. وجود یک شرکت دهه هشتادی (پژوهش و توسعه ناجی وابسته به بنیاد تعاون ناجا)  در میان 15 شرکت برتر تولیدکننده نرم‌افزار در ایران بسیار جالب است.

مرکز فعالیت

نمودار 3 نشان می‌دهد محل تأسیس و مرکز فعالیت اغلب شرکت‌های بزرگ تولید نرم‌افزار ایران در تهران است و تنها دو شرکت در خارج از تهران (اصفهان و شیراز) می‌باشند. در واقع این نمودار نشان‌دهنده این است که  فرصت‌های اقتصادی در تهران به مراتب بیشتر از شهرستان‌هاست.

سهامداران و کارمندان

نمودار بعدی تعداد سهامداران و کارمندان شرکت‌ها را نشان می‌دهد. با توجه به نمودار 1 که در آن فعالیت تجاری به صورت سهامی خاص بیشترین تعداد را داشت، دلیل تفاوت معنادار برای دسته‌های سهامداران مشخص می‌شود. در واقع اغلب شرکت‌ها 5 سهامدار اصلی دارند و دو شرکت که تعداد سهامداران آنان در رده‌های بعدی قرار گرفته همان دو شرکت سهامی عام هستند.

مدرک تحصیلی کارکنان

آخرین نمودار این یادداشت به بررسی مدرک تحصیلی کارکنان شرکت‌ها می‌پردازد. همان‌طور که مشاهده می‌شود بیشترین سهم در نمودار مدرک تحصیلی نیروی فنی مربوط به افراد دارای مدرک لیسانس است. این موضوع البته در چند سال آینده به احتمال زیاد بسیار تغییر خواهد کرد. همچنین نمودار نشان می‌دهد که تنها چند شرکت از کارکنانی با مدرک دکترا بهره می‌گیرند و مدرک فوق لیسانس در بین مدیران هنوز متداول‌تر است. بیشتر بودن دارندگان مدرک دیپلم نسبت به فوق دیپلم‌ها هم نکته جالبی است.

در یادداشت‌های بعدی میزان ارتباط رشته تحصیلی و زمینه کاری کارکنان شرکت‌ها، جنسیت کارکنان، نوع دانشگاه آنان و چند پارامتر دیگر به همراه معرفی مختصر شرکت‌ها را خواهیم داشت.

برنامه‌نویسی وب روز به روز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. این روزها دیگر وقتی از برنامه‌نویسی وب صحبت می‌کنیم، منظور فقط درست کردن یک وب‌سایت نیست. امروز ما تولید کننده برنامه‌های تحت وب هستیم. به عنوان مثال من در یاهو، جیمیل و لایو اکانت دارم. می‌توانم برای ارتباط نرم‌افزارهای مسنجر هر یک از این سه سرویس را جداگانه روی سیستم عامل دسکتاپم نصب کنم ولی راه بهتری هست: استفاده از سرویس‌هایی مثل meebo که به کمکشان خیلی راحت می‌شود به اکانت‌های مختلف دسترسی پیدا کرد. نمونه خوب دیگر desktop two هست. با جادوی ای‌جکس و فلش در این سیستم عامل وبی می‌توانید فایل‌هایتان را آپلود کنید، موسیقی گوش کنید، ایمیل‌هایتان را بخوانید، چت کنید، وبلاگ بنویسید یا فیدهایتان را مرور کنید و … به این نمونه‌ها اضافه کنید ابزارهای آنلاین ویرایش و خلق تصاویر یا نرم‌افزارهای وبی آفیس برای ساخت سندهای مختلف متنی یا ارائه‌ها و صفحه گسترده‌ها. 

نتیجه؟ روزی را خواهیم دید که سیستم عامل کامپیوترهای شخصی صرفا به یک واسط برای اتصال به شبکه تبدیل شده و همه سرویس‌ها و احتیاجات کاربران از طریق سیستم عامل‌های تحت وب تامین شوند. البته در این راه مشکلاتی هم وجود دارند. سرعت اتصال یکی از مهم‌ترین آنهاست. مسلما تحقق چنین رویایی با dial up یا ADSL 128K امکان‌پذیر نیست، ضمن اینکه قطع احتمالی ارتباط می‌تواند باعث بروز مشکلات زیادی برای کاربران شود. مشکل بعدی که البته بیشتر یک چالش فنی است این است که اصولا قابلیت اعتماد و ظرفیت سرویس‌دهی سرورهای موجود چقدر است؟ اگر قرار باشد میلیون‌ها نفر تمامی کارهای دیجیتالی‌شان را از طریق سیستم عامل‌هایی که تحت وب هستند انجام بدهند تا چه اندازه می‌توان روی سرورها حساب باز کرد؟ خوشبختانه معماری موجود شبکه به گونه‌ای است که می‌توان از توان پردازشی میلیون‌ها کامپیوتر برای انجام چنین کارهایی استفاده کرد. نکته مهم دیگر تضمین امنیت اطلاعات و حریم خصوصی کاربران است، حتی اگر بتوان روزی را متصور شد که مشکل ارتباط و نیز قابلیت اطمینان حل شده باشد، امنیت داده‌ها و نیز حریم خصوصی کاربران همچنان به عنوان یک مشکل بزرگ باقی می‌ماند.
این بحث ادامه خواهد داشت.

اگر در ایران زندگی می‌کنید که این پست چندان به درد شما نمی‌خورد، چون با چند هزار تومان می‌توانید DVD‌ های آخرین نرم‌افزارهای روز دنیا را داشته باشید، ولی اگر در جایی زندگی می‌کنید که بابت نرم‌افزارهای تجاری باید پول بدهید، فکر می‌کنم این پست برایتان جالب باشد.

سایت Open Source Alternative سایتی است که نرم‌افزارهای تجاری را در موضوعات مختلف دسته‌بندی کرده و در مقابل هر نرم‌افزار تجاری یک نرم‌افزار اپن سورس جایگزین را معرفی کرده است. شما هم اگر نرم‌افزار اپن سورس خوبی می‌شناسید می‌توانید آن را معرفی کنید.

قبلا درباره Silverlight فناوری تازه مایکروسافت نوشته بودم. حالا چون Silverlight در خودش بعضی کنترل‌ها را ندارد، یکی وقت گذاشته و این کنترل‌های ویندوزی را برای Silverlight آماده کرده است که از این آدرس می‌توانید ببینید. فقط باید Silverlight 1.1 را نصب کرده باشید.

دنیای برنامه‌نویسی مایکروسافت با آمدن ویستا و معرفی دات نت فریم ورک 3 تغییر کرده است. یکی از فناوری‌های جدید مرتبط با این دنیای جدید Silverlight است که چیزی در مایه‌های Adobe Flash هست.

نسخه 1.1 این فناوری CLR دات‌نت را هم به همراه دارد که باعث می‌شود که برنامه‌نویسان قادر باشند برنامه‌های Silverlight خودشان را به هر زبان دات‌نتی بنویسند.

Silverlight 1.1 برای ویندوز در نسخه‌های XP SP2 , Server 2003, Vista و همین طور برای MAC OS X 10.4 عرضه شده است و افزونه‌هایی برای IE 6, IE 7 و Firefox 1.5, Firefox 2 و همین‌طور Safari 2.0 دارد.

به کمک Sliverlight می‌توانید با صدا و گرافیک و ویدئو به خوبی کار کنید. برنامه‌های مختلفی تا به حال با Silverlight نوشته شده است. مثلا این بازی که با Silverlight و زبان سی‌شارپ نوشته شده است.

برای نوشتن برنامه‌های Silverlight می‌توانید از Expression Blend یا نسخه بعدی ویژوال استودیو که بتا آن عرضه شده است استفاده کنید.

اگر اهل لینوکس هستید خبر خوب این است که توسعه دهنده‌های پروژه Mono (یک پروژه رایگان و اپن سورس معادل دات نت فریم ورک که به شما امکان نوشتن برنامه‌های دات نت روی لینوکس را می‌دهد) پروژه مشابه Silverlight برای لینوکس را شروع کرده‌اند که فعلا اسمش Moonlight است.

Silverlight 1.1 را از این آدرس می‌توانید دریافت کنید.

به زودی سعی می‌کنم چند پست درباره برنامه‌نویسی با دات‌نت 3 بنویسم.

یکی از شاهکارهای مجموعه Office 2007 نرم‌افزاری است به نام OneNote.

به کمک این نرم‌افزار می‌توانید هر جور اطلاعاتی را جمع آوری و سازماندهی و جستجو کنید و با دیگران به اشتراک بگذارید. وقتی می‌گویم هر جور اطلاعات منظورم متن، عکس و ویدئو و صفحه وب و خلاصه هر چیزی است که فکرش را بکنید.

اساس کار این نرم‌افزار مثل دفتر یادداشت است، درست مثل دفتر یادداشت‌های پاپکو خودمان. شما می‌توانید دفتر یادداشت به OneNote‌ اضافه کنید. مثلا یک دفتر برای کارهای شخصی و یک دفتر برای کارهای اداری و غیره. هر دفتر یادداشت می‌تواند چندین بخش داشته باشد که هر بخش به وسیله رنگ و عنوان خودش مشخص می‌شود و بالاخره هر بخش (Section) می‌تواند چندین صفحه داشته باشد.

در OneNote می‌توانید در هر جای صفحه که بخواهید تایپ کنید. می‌توانید هر تصویر یا فایلی را که بخواهید به صفحه اضافه کنید. می‌توانید جدول و نمودار بکشید یا لیست درست کنید. می‌توانید اطلاعات را از وب کپی پیست کنید یا حتی از بخشی از برنامه‌ای که در حال کار با آن هستید تصویر تهیه کنید. این همه قابلیت‌های OneNote نیست.

OneNote به کمک پردازش تصویر می‌تواند متون داخل تصاویر را تشخیص دهد و آن‌ها را به متن معمولی تبدیل کند. OneNote در کنار امکانات فوق‌العاده مربوط به تصویر امکاناتی برای ضبط صدا و ویدئو دارد. همچنین اگر از ویندوز موبایل روی تلفن یا پاکت پی سی خود استفاده می‌کنید می‌توانید از قابلیت‌های موبایل این نرم‌افزار استفاده کنید.

در OneNote هر چیزی را می‌توانید جستجو کنید. برای جستجوی بهتر می‌توانید اطلاعات را تگ گذاری کنید. این نرم‌افزار همچنین امکان جستجوی صوتی دارد. به جز این‌ها می‌توانید برای دفترچه‌ها یا بخش‌ها و صفحات مختلف کلمه عبور بگذارید. به همه این‌ها که گفتم کلی قابلیت کوچک دیگر هم اضافه کنید. مثلا OneNote یک ماشین حساب داخلی دارد که می‌توانید موقع نوشتن فرمول‌ها و اعداد برای محاسبه نتایج از آن استفاده کنید.

بخش مهم دیگری از قابلیت‌های این نرم‌افزار مربوط به توانایی به اشتراک گذاشتن اطلاعات است. شما می‌توانید به دفترچه‌های خودتان از چند کامپیوتر مختلف دسترسی داشته باشید، یا اطلاعات خودتان را با اطلاعات OneNote‌ دیگران به اشتراک بگذارید. همچنین OneNote قابلیت ارسال اطلاعات به دیگر نرم‌افزارهای آفیس مثل Word, PowerPoint, Excel را دارد و می‌توانید با Outlook‌ ارتباط برقرار کنید و قرارها و کارهایتان را تنظیم کنید.

قابلیت‌های OneNote در نسخه 2007 اش آن‌قدر زیاد است که فقط خودتان باید آن‌ها را ببینید. OneNote 2007 یکی از شاهکارهای مایکروسافت است که به همه توصیه می‌کنم از آن استفاده کنند.